Endeks Değişiklikleriyle Yükseliş Trendine Başlayacak Hisseleri Tespit
Fonların milyar liralık hacimleri, endekslere giriş-çıkışlarda hisseler üzerinde zorunlu alım veya satım baskısı oluşturur. Pasif fonlar, endeksin birebir kopyası olma göreviyle, endekse yeni bir hisse girdiğinde analiz yapmadan o hisseyi almak; çıkan hisseyi de satmak zorundadır.
Endeks Değişikliklerinin Mekanizması
- Endeks değişiklikleri yılda 4 kez (her çeyreğin sonunda) gerçekleşir.
- BIST 30 özelinde, bir hissenin endekse girmesi aynı zamanda VİOP işlemlerinin de başlaması anlamına gelir, bu da hisseye hacim ve ilgi avantajı kazandırır.
- BIST 100’e giren bir hisse yabancı yatırımcının radarına girer; üst endekslere doğru (BIST 100 → BIST 30) etki kümülatif olarak artar.
Örnek Pasif Fon: AK Portföy BIST 30 Endeks Fonu
Fon büyüklüğü 2.1 milyar TL, hisse senedi oranı %89.5 (~%90). Aşağıda fonun portföyündeki bazı hisseler ve detayları yer almaktadır:
| Hisse | Toplam Değer (TL) | Lot Adedi | Birim Maliyet (TL) |
|---|---|---|---|
| BİMAŞ | 182,5 milyon | 500.000 | 290 |
| ASELSAN | 276 milyon | 800.000 | 320 |
| Emlak Konut | 16,5 milyon | 800.000 | - |
| THYAO | 162 milyon | - | - |
| TÜPRAŞ | 136 milyon | - | - |
Matematiksel Örnek:
- Endeks fonu büyüklüğü: 18 milyar TL
- Yeni giren hissenin endeks ağırlığı: %3
- Zorunlu alım tutarı: 540 milyon TL (18 milyar TL × %3)
- Bu giriş ilave ve zorunludur; haberle birlikte mevcut yatırımcıların satış iştahı azalır, yeni alışlar da eklenir.
Somut Senaryo: BİMAŞ BIST 30’dan çıkarsa sadece bu fon 500.000 lot (~182,5 milyon TL) satış yapmak zorunda kalır. BIST 30’dan çıkan diğer fonlarla birlikte toplam satış baskısı daha da büyür.
Önemli Notlar
- Endeks değişikliği haberi geldiğinde hissenin fiyat grafiği mutlaka kontrol edilmelidir. Eğer haber öncesinde zaten %20 gibi bir yükseliş gerçekleşmişse fırsat önceden fiyatlanmış olabilir.
- Değişiklikler Borsa İstanbul tarafından duyurulur; takip etmek için “Borsa İstanbul endeks değişikliği” aratılabilir.