Enflasyon Muhasebesi ve Amacı
- Enflasyon muhasebesi, aşırı enflasyonist ortamda şirketlerdeki orantısız büyüme ve kar artışlarını düzeltmek için hayata geçirilmiştir.
- Örneğin geçmişte bir şirketin %70 hasılat ve %70 net dönem karı büyümesi, enflasyonun etkisiyle yanıltıcı olabiliyordu.
- Uygulama için 3 yıllık kümülatif enflasyonun %100’ün üzerinde olması gibi kriterler karşılandığında geçiş sağlanmıştır.
- Günümüzde enflasyonun düşmesiyle bu yöntem büyük ölçüde önemini yitirmiştir.
- Enflasyon muhasebesi, nominal hasılat/karı enflasyon katsayısıyla çarparak bugüne taşır. Örneğin 6,5 milyar TL net dönem karı (202503) %37 enflasyonla çarpıldığında 8,5 milyar TL düzeltilmiş değere ulaşılır. Bilanço içi düzeltmelerde %1–%1,3 gibi küçük farklar oluşabilir.
Ham Veri (Nominal) Kullanımının Önemi
- Tüm analizler (çarpan, skorlama, değerleme) düzeltilmemiş (nominal/ham) bilanço verileriyle yapılmalıdır.
- Düzeltilmiş veri kullanıldığında mukayese hatası oluşur; örneğin bir şirketin hasılat büyümesi %19 görünürken enflasyon düzeltmesiyle -%8 (küçülme) olarak yanlış yorumlanabilir.
- Aynı yöntem farklı şirketlerde (ör. ENKAI - Enka İnşaat) uygulanmazsa karşılaştırma anlamsızlaşır: biri %20 büyümüş, diğeri %8 küçülmüş gibi görünür; oysa aynı ölçekte bakıldığında daha benzer senaryolar çıkar.
- F/K, Firma Değeri/FAVÖK gibi çarpanlar, F Skoru, Z Skoru, M Skoru, Pro Skor ve içsel değer hesaplamaları mutlaka nominal veriden yapılmalıdır.
FROTO - Ford Otomotiv (Örnek)
- Net Dönem Karı (202603): 6,5 milyar TL (nominal)
- Düzeltilmiş Net Dönem Karı: 8,5 milyar TL
- Enflasyon Oranı (202503-202603): %37
- Not: 202603 dönemi için düzeltilmiş ve düzeltilmemiş veri aynıdır; fark, TTM (yıllıklandırılmış) hesaplamalarda geriye dönük çeyreklerin düzeltilmiş olması durumunda ortaya çıkar.
Nakit Akım Tablosu Analizi
- Nakit akım tablolarına yeterli önem verilmelidir; aksi halde temettü beklentileri ve borç yapısı doğru hesaplanamaz.
- İşletme faaliyetlerinden nakit akışlarının net dönem karının üzerinde olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- FROTO için Net Dönem Karı: 3,4 milyar TL, İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı: 2,1 milyar TL (karın altında kalmış).
- Yatırım harcamaları, temettü ödemeleri/ gelirleri, faiz ödemeleri ve toplam finansman gideri detaylı incelenmelidir.
Sektörel Mukayese ve Filtreleme
- Doğru sektörel mukayese, iyi şirket seçiminde hayat kurtarır.
- Önerilen karşılaştırma yöntemleri:
- F/K oranı sektör ortalamasıyla
- Firma Değeri/FAVÖK (FD/FAVÖK) sektör ortalamasıyla
- F Skoru değerlendirmesi
- Filtreleme ekranında şu parametreler kullanılabilir:
- Fiyat Skoru 60’ın üzerinde olan şirketler
- Pro Skor 4’ün altında olan şirketler (bu iki parametreyle başlangıç yapılması önerilir)
- İsteğe bağlı olarak F/K, FD/FAVÖK ve BIST 100 parametreleri eklenebilir
- Kolay filtrelerde kar marjları ve nominal karlılık rakamları da filtrelenebilir; hazır filtrelemelerle ucuz, büyüyen veya sağlam şirketler listelenebilir.
| Parametre | Önerilen Eşik |
|---|---|
| Fiyat Skoru | > 60 |
| Pro Skor | < 4 |
| F/K | Sektör ortalamasına göre karşılaştır |
| FD/FAVÖK | Sektör ortalamasına göre karşılaştır |