• Doğru Bilanço Analizi Nasıl Yapılır? Bilanço Verilerini Doğru Okuyalım! Özeti

    deepseek-v4-flash


    Enflasyon Muhasebesi ve Amacı

    • Enflasyon muhasebesi, aşırı enflasyonist ortamda şirketlerdeki orantısız büyüme ve kar artışlarını düzeltmek için hayata geçirilmiştir.
    • Örneğin geçmişte bir şirketin %70 hasılat ve %70 net dönem karı büyümesi, enflasyonun etkisiyle yanıltıcı olabiliyordu.
    • Uygulama için 3 yıllık kümülatif enflasyonun %100’ün üzerinde olması gibi kriterler karşılandığında geçiş sağlanmıştır.
    • Günümüzde enflasyonun düşmesiyle bu yöntem büyük ölçüde önemini yitirmiştir.
    • Enflasyon muhasebesi, nominal hasılat/karı enflasyon katsayısıyla çarparak bugüne taşır. Örneğin 6,5 milyar TL net dönem karı (202503) %37 enflasyonla çarpıldığında 8,5 milyar TL düzeltilmiş değere ulaşılır. Bilanço içi düzeltmelerde %1–%1,3 gibi küçük farklar oluşabilir.

    Ham Veri (Nominal) Kullanımının Önemi

    • Tüm analizler (çarpan, skorlama, değerleme) düzeltilmemiş (nominal/ham) bilanço verileriyle yapılmalıdır.
    • Düzeltilmiş veri kullanıldığında mukayese hatası oluşur; örneğin bir şirketin hasılat büyümesi %19 görünürken enflasyon düzeltmesiyle -%8 (küçülme) olarak yanlış yorumlanabilir.
    • Aynı yöntem farklı şirketlerde (ör. ENKAI - Enka İnşaat) uygulanmazsa karşılaştırma anlamsızlaşır: biri %20 büyümüş, diğeri %8 küçülmüş gibi görünür; oysa aynı ölçekte bakıldığında daha benzer senaryolar çıkar.
    • F/K, Firma Değeri/FAVÖK gibi çarpanlar, F Skoru, Z Skoru, M Skoru, Pro Skor ve içsel değer hesaplamaları mutlaka nominal veriden yapılmalıdır.

    FROTO - Ford Otomotiv (Örnek)

    • Net Dönem Karı (202603): 6,5 milyar TL (nominal)
    • Düzeltilmiş Net Dönem Karı: 8,5 milyar TL
    • Enflasyon Oranı (202503-202603): %37
    • Not: 202603 dönemi için düzeltilmiş ve düzeltilmemiş veri aynıdır; fark, TTM (yıllıklandırılmış) hesaplamalarda geriye dönük çeyreklerin düzeltilmiş olması durumunda ortaya çıkar.

    Nakit Akım Tablosu Analizi

    • Nakit akım tablolarına yeterli önem verilmelidir; aksi halde temettü beklentileri ve borç yapısı doğru hesaplanamaz.
    • İşletme faaliyetlerinden nakit akışlarının net dönem karının üzerinde olup olmadığı kontrol edilmelidir.
    • FROTO için Net Dönem Karı: 3,4 milyar TL, İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı: 2,1 milyar TL (karın altında kalmış).
    • Yatırım harcamaları, temettü ödemeleri/ gelirleri, faiz ödemeleri ve toplam finansman gideri detaylı incelenmelidir.

    Sektörel Mukayese ve Filtreleme

    • Doğru sektörel mukayese, iyi şirket seçiminde hayat kurtarır.
    • Önerilen karşılaştırma yöntemleri:
      • F/K oranı sektör ortalamasıyla
      • Firma Değeri/FAVÖK (FD/FAVÖK) sektör ortalamasıyla
      • F Skoru değerlendirmesi
    • Filtreleme ekranında şu parametreler kullanılabilir:
      • Fiyat Skoru 60’ın üzerinde olan şirketler
      • Pro Skor 4’ün altında olan şirketler (bu iki parametreyle başlangıç yapılması önerilir)
      • İsteğe bağlı olarak F/K, FD/FAVÖK ve BIST 100 parametreleri eklenebilir
    • Kolay filtrelerde kar marjları ve nominal karlılık rakamları da filtrelenebilir; hazır filtrelemelerle ucuz, büyüyen veya sağlam şirketler listelenebilir.

    Parametre Önerilen Eşik
    Fiyat Skoru > 60
    Pro Skor < 4
    F/K Sektör ortalamasına göre karşılaştır
    FD/FAVÖK Sektör ortalamasına göre karşılaştır