ABD-İran Savaşı ve Enerji Fiyatları

• Savaş devam ettikçe global riskler yüksek kalır; para piyasaya girmez, yüksek faizde kalmaya devam eder.
• Ateşkes sağlanırsa global riskler düşer; gelişmekte olan ülkelere para akışı artar, dünya borsaları ve harcamalar yükselir.
• Hürmüz Boğazı’nın açılması ve brent petrol fiyatlarının düşmesi bekleniyor: ilk etapta 98-94 dolar, gün sonunda 90 dolar altı, hatta 60 dolar seviyesine kadar inebilir.
• Mevcut durumda petrolde %50 enerji maliyeti artışı var; etkilerin minimalleşmesi için 80 dolar altına inilmesi gerekiyor.
• Petrol düşerse enerji maliyetleri azalır, üretim artar, enflasyon yavaşlar, faiz indirimleri hızlanır.
• Fed tutanaklarında enerji maliyetlerinin enflasyonu azıtacağı endişesiyle faiz artırımı gündemde. Avrupa Merkez Bankası’nın bu yıl ikiden fazla faiz artırımı yapabileceği belirtiliyor.
• Avrupa’nın daralması Türkiye ihracatını olumsuz etkiler (Ford, Arçelik, Vestel vb.).
• Türkiye’de faiz indirimleri savaş nedeniyle pas geçildi; ateşkes ve petrolün 90 dolar altına, hatta 80 dolar seviyesine inmesi halinde faiz indirimleri yeniden gündeme gelir.
• Faiz indirimi: önce BIST 30 bankacılık hisseleri sert yükselir, kredi maliyetleri düşer, şirketler ve hane halkı harcamaları artar, borsa pozitif etkilenir.
• Takip edilecek: ABD-İran ateşkesi ve petrol fiyatları; anlaşma olursa olumlu, olmazsa felaket senaryosunun bir parametresi gerçekleşiyor.

Yaz Turizmi ve Dolar/TL

• Dolar/TL yükselirse enflasyon oluşturur. Aylık %1,2-1,3 kur artışı tolere edilebilir; %1,45-1,7 ve %2 üzeri artışlar kesin enflasyon yaratır.
• Yaz turizminden beklenen döviz geliri gelirse kur stabil kalır, enflasyon düşük olur, faiz indirim alanı genişler.
• Döviz geliri gelmezse kur sert artar, enflasyon tetiklenir, faiz indirimleri gecikir.
• Bu parametre takip edilecek; faiz indirim zamanlaması açısından kritik.

Mutlak Butlan Olayı (Dünkü %6’lık Düşüş)

• Dünkü -%6’lık satışın nedeni mutlak butlan olayıdır.
• Bu olay: devletin dış borçlanma maliyetlerini yükseltir, yabancı yatırımcı çıkışına yol açar, kurda yukarı baskı oluşturur, enflasyonu artırır ve faiz indirimlerini geciktirir.
• Bu parametreyi terse çevirecek olumlu bir gelişme şu an gündemde yok; takip edilecek.

Bilançoların Zorlanması

• Dört parametrenin (ABD-İran savaşı, enerji, kur baskısı, mutlak butlan) birleşiminin sonucudur; bir neden değil, sonuçtur.
• BIST 100 ve özellikle BIST 50 şirketlerinin 2026 2. çeyrek ve 2026 3. çeyrek bilançoları takip edilecek.
• 2026 1. çeyrek bilançoları 10 üzerinden 4 puan olarak değerlendirildi.
• 2. veya 3. çeyrekte 10 üzerinden 6 ve üzeri bir bilanço dönemi görülmezse bu çok negatif olacak.
• Takip edilecek: karlılıkların düzelip düzelmediği.

Önerilen Stratejiler

• Döviz bazlı yatırım araçları koruyucu liman olabilir; altın uzun vade için cazip seviyelerde.
• BISTUS tarafında döviz yapısı kuvvetli şirketler iyi alternatif.
• Mevduat, likit fon, katılım payı, para piyasası fonları korunaklı ancak enflasyona ezilmemek için düşük miktarlarda tutulmalı.
• Spot piyasada işlemler VİOP ile hedge edilebilir; kısa vadeli trade stratejileri uygulanabilir.
• Önümüzdeki 6 ay boyunca dört parametre takip edilmeli.