Küresel Görünüm ve Beklentiler

• ABD-İran barışı sağlandı, petrol fiyatları düştü.
• Küresel enflasyon geriledi, Fed ve diğer merkez bankalarının önümüzdeki 3-6 aylık periyotta faiz indirimlerini hızlandırması bekleniyor.
• Batıdaki fonlar Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelecek, yerli borsaya yabancı sermaye girişi kapıda.
• Enerji ithalatçısı Türkiye için petrol düşüşü cari açığı azaltıyor ve Merkez Bankası’nın kur üzerindeki baskısını hafifletiyor.

Gizli Kur Riski

• Kurun artışına neden olan tek şey enerji maliyeti değil. İçerideki yüksek enflasyon nedeniyle Türk lirası aşırı değerli kalmış durumda.
• İhracatçı bu nedenle zorlanıyor; dış ticaret dengesi sadece petrole bağlı değil.
• Kurun suni olarak tutulması sürdürülebilir değil, çünkü iç enflasyonla kur korelasyonu bozuldu.

Kritik Risk: Erken ve Agresif Faiz İndirimi

• Merkez Bankası vaktinden önce ve agresif faiz indirimine giderse, yerli yatırımcı tekrar döviz ve altına yönelebilir.
• Bunu gören yabancı yatırımcı giriş noktasında soru işaretine düşebilir.
• Reel sektör faiz indirimi baskısı yapıyor; iç talep zayıfladı ve ihracatçı rekabetçiliğini kaybetti.
• Hızlı faiz indirimi kur krizi riskini artırıyor.

Merkez Bankası Rezerv Politikası

• Merkez Bankası hazır petrol düşmüş, döviz girişi varken kuru aşağı bastırmak yerine rezerv biriktirme eğiliminde olacak.
• Rezerv toplama süreci doğru dengelenmezse kurun hafif yukarı gitmesine neden olabilir.

Yabancı Yatırımcının Korkusu

• Yabancı için en büyük risk Türkiye’de doların stabil kalıp kalmayacağı (kur garantisi).
• Kur sert kırılırsa yabancı borsadan çıkmaya başlar; borsada %20 kazansa bile kur %30 artarsa kazanç sıfırlanır.
• Şu ana kadar yabancının tahvil ve carry trade’e girmesinin nedeni: iç enflasyon agresif yükselirken kur stabil kaldı.

Negatif Etkiler

• Kur patlaması, petrolden elde edilen maliyet avantajını sıfırlar; ithal her şeyin fiyatı artar.
• Faiz indirimleri durabilir veya tersine dönebilir.
• Şirket bilançolarında enflasyon muhasebesi ve reel küçülme görülüyor; kar marjları bozuldu (daha önce 10 üzerinden 4 puan verildi).
• İhracatçının rekabetçiliği önlendiği için orta vadede cari açık artabilir.

Takip Edilecek Göstergeler

• Yabancı takas oranı: Kur hareketlendiğinde yabancının takastan çıkışı görülüyorsa bu yabancının borsadan çıktığına işarettir.
• CDS ve tahvil faizleri: Kur patlama riskini borsa grafiğinden önce tahvil piyasası ve CDS fısıldar. CDS’te yukarı yönlü kıpırdama, borsadaki yükselişin sonuna işaret edebilir.
• Merkez Bankası’nın döviz kullanımı: Giren dövizi rezerv mi yapıyor yoksa kuru baskılamak için mi kullanıyor?

Pozitif Faktörler

• Güçlü bir turizm sezonu döviz girdisi sağlayarak kurun tutulmasına yardımcı olur.
• Carry trade ve yüksek reel faiz cazibesi: Küresel faizler düşerken içeride faizler yüksek kalırsa yabancı döviz borçlanıp Türkiye’de faiz getirisi elde eder; bu da döviz girişi sağlar.

Kırılma Noktası

• %1,7’nin üzerinde aylık kur artışları başlarsa senaryo tersine dönebilir.
• Bu durumda yabancı girişi önlenir, faiz indirimleri gecikir veya ortadan kalkar, borsadaki yükseliş trendi sonlanır.
• Eğer bu gerçekleşmezse (turizm, yabancı girişi, doğru Merkez Bankası yönetimiyle) yükseliş devam eder.